نیش زنبور | فرار از زنبورهای کشنده | درمان نیش خوردگی | فرار از نیش زنبورها | زنبورهای قاتل | سفیدانه

اگر تا به حال از یک زنبور ترسیده باشید، خیلی به او نزدیک شده یا پا رویش گذاشته باشید احتمالا تجربه دردناکی داشته‌اید. نیش زنبور می‌تواند خیلی دردناک باشد و یک روز زیبای تابستان را به روزی فراموش نشدنی تبدیل کند. اما به راستی زنبورها چه زمانی نیش می‌زنند؟ درمان نیش خوردگی زنبور و فرار از زنبورهای قاتل را در ادامه بخوانید. همچنین در ادامه به نیش درمانی یا زهر درمانی می‌پردازیم و قیمت زهر در ایران را بررسی می‌کنیم.

آیا می‌دانید زنبور عسل بغیر از عسل چه محصولاتی دارد؟
نیش زنبور عسل

نیش زنبور عسل

زنبورها چه زمانی نیش می‌زنند؟

  • اغلب افراد با فکر کردن به نیش زنبورها به یاد نیش زنبور عسل می‌افتند. زنبورهایی که به دور از خانه خود در محیط به دنبال شهد و گرده گل هستند معمولا هیچکس را نیش نمی‌زنند. البته قضیه در مورد زنبورهایی که در کندو هستند و وظیفه حفاظت از خانه‌شان را دارند فرق می‌کند.
  • زنبورهای عسل با کوچکترین احساس خطری به شدت از کندوی خود دفاع می‌کنند. اگر بطور اتفاقی با کلونی زنبورها برخورد کنید و آنها شما را به عنوان خطر شناسایی کنند حتما به شما حمله می‌کنند تا نیش‌تان بزنند.
  • زنبورهایی که در طبیعت به دنبال شهد هستند معمولا نیش نمی‌زنند.

 

بدن خمیده و نیش زنبور

بدن خمیده و نیش زنبور

  • اگر بطور اتفاقی سر راه زنبورِ در حال پرواز قرار بگیرید که در حال کاهش سرعت حرکتش باشد، انتهای بدنش خم می‌شود. او از برخورد با شما اجتناب می‌کند اما به علت حالت بدنش که شکم خمیده‌ای دارد در صورت برخورد نیش می‌زند.
  • اگر با زنبوری مواجه شدید که بصورت تهاجمی اطراف ذغال سوخته شما پرواز می‌کرد احتمالا شِبه زنبور است. نتوانسته شهد کافی پیدا کند و قصد دارد برای رسیدن به قند، با شما وارد مبارزه شود.
  • گاهی اوقات تماس تصادفی با زنبور باعث نیش خوردن شما می‌شود.
  • زنبورها هر حرکتی را هدف می‌گیرند. آنها می‌توانند شما را از فاصله 3.5 متری هدف بگیرند.
  • وقتی به کندو برگردند از طریق ایجاد پالس‌های الکتریکی وجود خطر را به سایرین منتقل می‌کنند. اگر به نزدیک شدن ادامه دهید ملکه می‌تواند ظرف 45 ثانیه با ترشح فرومون به زنبورهای نگهبان دستور حمل بدهد.

این نکات در خصوص مواجهه با زنبورهای قاتل کاملا متفاوت است.

حقایقی در مورد نیش زنبورها

  • در کندو زنبورهای ماده نیش می‌زنند. زنبور ملکه هم نیش دارد اما کم پیش می‌آید که کندو را برای نیش زدن ترک کند. اما زنبورهای نر ابزار نیش ندارند.
  • زنبورها با دیدن شما بلافاصله نیش نمی‌زنند. طبق گفته کارل اولسون متخصص حشره شناسی در دانشگاه آریزونا «زنبورهای عسل در هشدار دادن به انسان بسیار خوب عمل می‌کنند». او می‌گوید «آنها با لرزندان دم خود به شما هشدار می‌دهند. اولین زنبور به شما ضربه می‌زند.»
  • وقتی زنبورها نیش می‌زنند ماده‌ای به نام فرومون ترشح می‌شود. این ماده سایر زنبورها را از خطر احتمالی مطلع می‌کند. زنبورداران از دود برای رقیق کردن فرومونی که ملکه آزاد می‌کند استفاده می‌کنند.
  • یک زنبوری که از نیش خود استفاده کرده است می‌تواند صدها یا هزاران زنبور را در مدت زمان کوتاهی خبر کند.
  • وقتی زنبورها نیش می‎‌زنند کیسه زهرشان به همراه بخشی از اعضاء داخل شکم، عضله‌ها و عصب‌ها از بدنش خارج می‌شود. که این آسیب باعث کشته شدن زنبور در چند ثانیه می‌شود. کیسه زهری که زنبور از خود روی بدن قربانی به جا می‌گذارد تا 20 دقیقه زهر را پمپ می‌کند.
  • زنبورهای عسل تنها نژادی هستند که بعد از نیش زدن می‌میرند. اگرچه زنبورها گاهی بعد از نیش زدن در صورتی که پوست قربانی نازک باشد زنده می‌مانند اما این اتفاق معمول نیست؛ چرا که نیش زنبور به گونه‌ای طراحی شده است که داخل پوست قربانی باقی مانده تا بیشترین زهر را به بدن او وارد کند. این موضوع در مورد زنبورهای قاتل متفاوت است.

اقدامات بعد از نیش خوردگی

نیش زنبور می‌تواند کمی دردناک باشد. برای کسانی که نسبت به زهر نیش زنبور آلرژی دارند حتی می‌تواند کُشنده باشد. نیش زنبور برای این دسته از افراد می‌تواند محرک آلرژی باشد. در این حالت شرایط خطرناکی به نام شوک آنفیلاکسی ایجاد می‌کند که گاهی اوقات کُشنده است.

اگر شانس با ما یار نبود و پذیرای نیش زنبور شدیم چکار کنیم؟

  • سریع از اطرافیان‌تان کمک بخواهید.
  • نیش را از پوست خود خارج کنید. با خارج کردن نیش مقدار کمتری از زهر وارد بدن شما می‌شود.
  • محل نیش خوردگی را با آب و صابون بشویید و از کیسه یخ برای کاهش ورم استفاده کنید.
  • اگر درد دارید از والدین یا پزشک خود بخواهید قرص ضد درد به شما بدهند. آنتی هیستامین هم می‌تواند در مقابل خارش و ورم به شما کمک کند.
  • اگر نیش خوردگی اطراف دهان یا چشم بوده است به پزشک مراجعه کنید.
  • همچنین اگر مشکلی در تنفس، ورم غیر طبیعی یا سرگیجه داشتید حتما به متخصص مراجعه کنید.

درمان نیش زنبور عسل:

برای بیشتر درمان‌های خانگی نیش زنبور تحقیقات علمی صورت نگرفته است. اما این روش‌ها از زمان‌های دور سینه به سینه به دست ما رسیده‌اند. این روش‌ها حداقل می‌توانند علائم ناشی از نیش زنبور را کاهش دهند.

1- نقش عسل طبیعی در درمان نیش زنبور

عسل طبیعی به بهبود زخم، درد و خارش کمک می‌کند. در این روش از مقدار کمی عسل در محل نیش خوردگی استفاده کنید و روی آن را با باندی بصورت شُل ببندید. بگذارید تا یک ساعت بماند.

2- نقش جوش شیرین در درمان نیش زنبور

خمیری که از جوش شیرین و آب تهیه شده باشد می‌تواند زهر زنبور را خنثی و درد، خارش و ورم را کاهش دهد. لایه ضخیمی از خمیر را در محل نیش خوردگی بمالید. روی آن را با پانسمان ببنید. بگذارید حداقل 15 دقیقه بماند. اگر نیاز بود مجددا همین روند را تکرار کنید.

3- نقش سرکه سیب در درمان نیش زنبور

سرکه نیز در خنثی کردن زهر زنبور موثر است. محل نیش خوردگی را حداقل به مدت 15 دقیقه در تشتی از سرکه سیب خیس کنید. همچنین می‌توانید پانسمان را با سرکه خیس کنید و سپس روی محل نیش خوردگی ببندید.

4- نقش خمیر دندان در درمان نیش زنبور

دلیل موثر بودن خمیر دندان در درمان نیش نامشخص است. برخی معتقدند خاصیت قلیایی خمیر دندان می‌تواند حالت اسیدی زهر را خنثی کند. اگر درست باشد، بهتر است بدانید در درمان زهر شبه زنبورها (Wasp) تاثیر ندارد. به هر حال خمیر دندان روشی ارزان است. خیلی ساده مقداری از آن را در محل نیش خوردگی بمالید.

5- قرص خیس خورده آسپرین

یکی از رایج‌ترین درمان‌های خانگی برای کاهش درد و ورم استفاده از آسپرین خیس خورده یا به عبارتی خمیر آسپرین در محل نیش خوردگی است. تحقیقاتی در سال 2003 نشان می‌دهد استفاده از این روش قرمزی را افزایش داده و دوره ورم و درد را کاهش نداده است.

6- نقش روغن‌ها و گیاهان دارویی در درمان نیش زنبور

    • آلوورا: از ژل داخل برگ آلوورا روی محل نیش خوردگی بمالید. این گیاه به عنوان تسکین دهنده پوست شناخته شده است.
    • روغن اسطوخودوس: این روغن را به کمک روغن زیتون یا نارگیل رقیق کنید. چند قطره از این محلول را در محل نیش خوردگی بمالید.
    • روغن چای سبز: با روغن‌های کمکی مانند زیتون و نارگیل مخلوط کنید و چند قطره روی پوست بمالید.

فرار از زنبورهای قاتل

زنبورهای کشنده یا معروف به زنبورهای آفریقایی، نژادی از زنبور هستند که سرسختانه از خانه خود دفاع می‌کنند. نامی که برای آنها انتخاب شده (زنبورهای کشنده یا زنبورهای قاتل) خیلی نام مناسبی نیست. کمی در توصیف آنها اغراق شده است؛ محققان ابتدا تصور می‌کردند نیش زنبورهای آفریقایی بسیار مرگبارتر از سایر زنبورها است. اما در سال 1989 مشخص شد هیچ فرقی بین میزان مرگباری زهر زنبورهای عسل از نژادهای مختلف نیست. اگرچه، زنبورهای کشنده در صورت تحریک شدن خطرناک هستند و هدف را بی‌وقفه نیش می‌زنند. اگر شما مورد حمله زنبورهای کشنده قرار گرفتید باید بدوید و سعی کنید یک سرپناه بیابید. روش‌های پیشگیرانه را بخوبی بکار ببرید، همچنین روش‌هایی برای اجتناب از نیش خوردگی وجود دارد.

برای فرار از زنبورهای قاتل بدوید

  • بدوید

تا زمانی که زنبور دست از تعقیب شما بردارد بدوید. بهترین روش برای فرار از زنبورهای قاتل دویدن با سرعت زیاد است. تا جایی که می‌توانید در خط مستقیم با سرعت بدوید. حداقل 100 متر بدوید تا زنبور شما را تعقیب نکند.

سر، صورت و گوش‌ها را بپوشانید

سر، صورت و گوش‌ها را بپوشانید

  • به کمک پارچه سر و صورت خود را بپوشانید.

پارچه را به نحوی روی صورت خود بگیرید که بتوانید اطراف را ببینید. اگر پارچه‌ای برای حفاظت نداشتید از دستان خود استفاده کنید. دستانتان را روی صورت بگیرید بطوری که هنوز بتوانید ببینید. زنبورهای آفریقایی سر و صورت را هدف می‌گیرند که بیشترین آسیب‌ها نیز از همین نواحی وارد می‌شود.

پناه بگیرید

 

  • هرچه سریعتر به دنبال پناهگاه باشید.

به دنبال مکانی باشید که دَر داشته باشد که بتوانید آن را ببندید. بهترین پناهگاه خانه، ماشین یا مکان‌های عمومی سر پوشیده است. فقط تعداد کمی از زنبورها می‌توانند شما را تا داخل فضای بسته دنبال کنند. حتی اگر تعدادی زنبور کشنده وارد پناهگاه شدند، حداقل از حمله کل گروه جلوگیری شده است.

برای فرار از زنبورهای قاتل چراغ‌ها را خاموش کنید

    برای فرار از زنبورهای قاتل چراغ‌ها را خاموش کنید

 

  • وقتی وارد پناهگاه شدید چراغ‌ها را خاموش کنید.

زنبورها بواسطه نوری که از پنجره می‌بینند جذب می‌شوند. می‌توانید پنجره را باز کنید تا از پناهگاه شما خارج شوند.

قبل از باز کردن پنجره اطمینان حاصل کنید که سایر زنبورها آن حوالی نباشند.

در برابر زنبورهای قاتل چه کار کنیم یا چه کار نکنیم؟

  • استفاده از یک کارت برای خارج کردن نیش زنبور. اگر نیش خوردید هرچه سریعتر قبل از آنکه تمام زهر وارد بدنتان شود نیش را خارج کنید (کیسه زهر تا 20 دقیقه زهر را وارد بدن پمپ می‌کند). برای این کار از یک کارت یا هر شیء که لبه‌های سفتی دارد استفاده کنید. این روش مناسبی برای خارج کردن نیش بدون فرو رفتن بیشتر در پوست است.

 

 

  • زنبورهای قاتل را نکشید

    زنبورهای قاتل را نکشید

    زنبورها را نکشید و یا به آنها ضربه نزنید. هرچه بیشتر به زنبورها ضربه بزنید و یا باعث آشفتگی آنها شوید بیشتر مورد هدف حمله کل گروه قرار می‌گیرید. ضربه زدن اولین واکنش انسان به حضور حشرات است. اما تکان دادن بازو و ضربه زدن به آنها احتمال حمله را افزایش می‌دهد. هنگام فرار از زنبورهای کُشنده فقط تلاش کنید که از آنها جلو بزنید و سعی نکنید آنها را بکُشید.

 

 

برای فرار از زنبورهای قاتل داخل آب نپریدبرای فرار از زنبورهای قاتل داخل آب نپرید
  • اصلا در استخر آب نپرید. درست است که زنبورها نمی‌توانند برای نیش زدن‌تان وارد آب شوند اما همان اطراف پرسه می‌زنند تا از آب خارج شوید. پریدن در آب اصلا روش قابل اعتمادی برای فرار از زنبورهای قاتل نیست.

 

 

 

  • اگر واکنش شدیدی به نیش زنبور دارید حتما به دنبال مراقبت‌های پزشکی بگردید. برخی افراد نسبت به زهر زنبور آلرژی دارند. با مشاهده تورم بیش از حد در محل نیش خوردگی، کهیر، سرگیجه، غش کردن و مشکل تنفسی خیلی سریع به فوریت‌های پزشکی مراجعه کنید. واکنش‌های آلرژیک می‌تواند به قیمت جان شما تمام شود.

پیشگیری از نیش خوردگی

پیشگیری از نیش خوردن

پیشگیری از نیش خوردن

  • هنگام ظاهر شدن در طبیعت لباس‌های رنگ روشن بپوشید. زنبورها در تشخیص رنگ‌های تیره تکامل پیدا کرده‌اند چرا که اغلب دشمنانشان مانند خرس‌ها و گورکن‌ها رنگ تیره دارند. به همین دلیل پوششی با رنگ روشن خیلی برای آنها تهدید کننده نیست.

زنبورها رنگ قرمز را سیاه می‌بینند، پس از پوشیدن این رنگ هم اجتناب کنید. به همین دلیل است که لباس زنبورداران سفید است.

 

 

  • از نزدیک شدن به کندو یا تخریب آن اجتناب کنید. زنبورها در صورتی که احساس تهدید کنند گروهی حمله می‌کنند. مکان کندو را یاد بگیرید و از یک متخصص برای جابجایی آن کمک بگیرید.
  • رفتار زنبورها را زیر نظر بگیرید. به زنبورهای کشنده‌ای که به شما ضربه می‌زنند توجه کنید. اگر متوجه تجمع زنبورها در اطرافتان شدید که بصورت تهاجمی به شما ضربه می‌زنند بدانید در حال آماده شدن برای نیش زدن شما هستند. با مشاهده چنین رفتاری سریع بدوید و پناهگاهی بیابید.

خیلی‌ها نمی‌دانند که زهر زنبور عسل کاربرد درمانی دارد. در ادامه علاوه بر بررسی نیش زنبور به بررسی روش جمع آوری زهر زنبور، روش کار دستگاه زهرگیر و قیمت زهر در ایران می‌پردازیم.

نیش درمانی

زهر زنبور از دیرباز در درمان بیماری‌هایی همچون روماتیسم، مالاریا، سیاتیک، ورم مفاصل، گرفتگی عضلات و اختلالات پوستی توسط پزشکان سنتی به کار گرفته شده است. برخی پزشکان زهر را بصورت پودر و برخی با نیش مستقیم زنبور در محل ملتهب به کار می‌برند. از آنجایی که محل تزریق و دوز آن اهمیت دارد مصرف این ماده باید تحت نظر پزشک صورت بگیرد.

کیسه زهر زنبور

کیسه زهر زنبور

فقط زنبور ملکه و زنبور ماده (کارگر) نیش دارند. تنها در صورت احساس خطر و دفاع از کندو و ملکه از آن استفاده می‌کنند. زهر، از دو غده دستگاه نیش زنبور تولید می‌شود. اگر زنبور موجودی با پوست سفت، مثل انسان را نیش بزند، نیش و همه دستگاه آن از جمله کیسه زهر، عضلات و مرکز عصبی خود را از دست خواهد داد و خیلی زود خواهد مُرد.

زهر زنبور در طب سنتی برای مداوای انواع مختلف رماتیسم مورد استفاده قرار گرفته است.

از آنجایی که زهر زنبور باید توسط پزشک متخصص تجویز شود در فروشگاه‌ها عرضه نمی‌شود.

نکات مهم در زهرگیری:

1- یکی از مهمترین نکته‌ها، فعال بودن میلیتین و سایر ترکیبات زهر زنبور بدست آمده است. زهر زنبوری که ترکیباتش فعال نباشد کاملا بلا استفاده است.

2- وارد شدن شوک به زنبور باعث بوجود آمدن رفلکس یا استفراغ شهد زنبور درون دستگاه زهرگیر می‌شود. معمولا این عامل بیشترین ناخالصی را وارد زهر می‌کند. استفاده از شیوه مناسب برای حذف ریزترین عوامل ایجاد ناخالصی در زهر و همینطور کاهش ورود کمترین مقدار گرد و غبار به درون دستگاه زهرگیر از اهمیت زیادی برخوردار است.

3- استفاده از روش بسته بندی مناسب برای کمترین برخورد با نور و هوا بسیار اهمیت دارد. نگه‌داری محصول در دمای منفی 70 درجه که باعث افزایش تاریخ انقضا محصول به بیشتر از 3 سال می‌شود نیز حائز اهمیت است.

4- فروش زهر خشک شده غیر لیوفلیزه در صورت تقاضا. البته در این صورت قیمت محصول ارزانتر از حالت قبل تمام می‌شود.

قیمت زهر بر حسب درصد ملیتین:

میلیتین زیر 40% گرمی 300 هزارتومان و قیمت زهر زنبور با میلیتین بالای 40 درصد متناسب با افزایش درصد میلیتین تغییر خواهد داشت.

دستگاه زهرگیر

دستگاه زهرگیر

مشخصات دستگاه زهرگیری:

دستگاه از 3 قسمت اصلی تشکیل شده است: باطری، شوکر و مخزن.

فرایند زهرگیری:

  • تهیه دستگاه مناسب
  • رعایت نکات مهم در زهرگیری از جمله:
  1. زمان و مکان
  2. نژاد زنبور
  3. بازه زمانی
  4. استراحت برای ریکاوری کیسه زهر و تولید زهر با کیفیت
  5. چرخه برقراری شوک و استراحت دستگاه برای جلوگیری از ورود آسیب به زنبورها
  6. بهترین دما برای حداکثر زهرگیری
  7. نحوه انتقال و محل تراشِ زهرِ خشک از مخزن
  8. شرایط آزمایشگاه برای تراش زهر
  9. هواگیری زهر
  10. رنگ و دمای نگه‌داری محفظه حاوی زهر خشک
  • انجام آزمایش‌های کنترل کیفی (غالبا به وسیله دستگاه کروماتوگرافی محلول با فشار بالا HPLC و …)
  • بسته بندی و ارائه به بازار.

خرید دستگاه مناسب فقط یک دهم فرایند تولید زهر است، لذا برای تولید محصول با کیفیت علاوه بر امکانات، نیاز به یک دستور العمل منسجم است.

در طراحی دستگاه توجه به میزان خلوص زهر و کیفیت آن از لحاظ فیزیکی و شیمیایی بسیار اهمیت دارد. به همین دلیل فرایند زهرگیری، نوع دستگاه، فرایند انتقال، تراش و حتی نگه‌داری زهر بدست آمده باید بگونه‌ای باشد که بتواند به عنوان ماده‌ای دارویی بسیار گران قیمت در کارخانجات دارویی داخل و حتی خارج کشور از نظر کیفیت قابل قبول باشد.

راهنمای خرید عسل

راهنمای طبع عسل

راهنمای عسل درمانی

راهنمای تشخیص عسل

مطالب متنوع و جذاب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست